@PeterHoogmoed @DDStandaard Klopt. Effectieve beheersmaatregelen in de natuurgebieden blijven achter. Ons @WUR rapport - bevestigt door Erisman - zegt niet voor niks “er is nadrukkelijk actief herstelbeheer nodig”. En “emissiereductie is op zijn hoogst ondersteunend aan dat actieve herstelbeheer”. Een ander
(1) Susanne op X: '#Terugkijktip Vanmiddag vond er een belangrijke technische briefing plaats over het rapport 'De Nederlandse stikstofcrisis. Van verwarring naar verbinding.' met oa @deheij. Deze briefing is ingedeeld in drie blokken, hieronder volledig terug te zien. 00:01:11 Blok 1: Het https://t.co/ZXjBPUIdpm' / X
Terugkijktip Vanmiddag vond er een belangrijke technische briefing plaats over het rapport 'De Nederlandse stikstofcrisis. Van verwarring naar verbinding.' met oa
@deheij
Deze briefing is ingedeeld in drie blokken, hieronder volledig terug te zien. 00:01:11 Blok 1: Het milieukundig probleem 00:50:11 Blok 2: Het ecologische probleem 01:33:58 Blok 3: Het juridisch en beleidsmatige probleem
TweedeKamer #Stikstof
Na stikstof begint het echte natuurbeleid: herstel van de bodem
Na stikstof begint het echte natuurbeleid: herstel van de bodem Nederland heeft zijn ambities om natuur te herstellen te lang versmald tot één vraag: hoeveel stikstof komt waar neer? Wie denkt dat natuur vanzelf herstelt zodra de depositie daalt, vergist zich. Dat betekent niet, dat het verlagen van stikstofdepositie opeens niet meer belangrijk is, maar wel dat de bodem van zandgronden zoals de Veluwe actief hersteld moet worden.
De Nederlandse Stikstofcrisis van Verwarring naar Verbinding v3
Een groep onafhankelijke onderzoekers publiceert vandaag de verkenning 'De Nederlandse stikstofcrisis: Van verwarring naar verbinding'. De auteurs beogen met deze studie de ‘Gordiaanse knoop’ van de huidige stikstofproblematiek te ontwarren. De auteurs van identificeren drie kernproblemen:
Het milieukundige probleem: De noodzaak om de uitstoot van verschillende stikstofverbindingen (ammoniak, stikstofoxiden, nitraat, lachgas) structureel te verlagen voor natuur, water, luchtkwaliteit en klimaat.
Het ecologische probleem: De schade aan natuurgebieden door decennialange stikstofdepositie, verdroging en achterstallig beheer, wat vraagt om gerichte herstelmaatregelen in de natuurgebieden zelf.
Het beleidsmatige probleem: Een vastgelopen vergunningverlening door een ingewikkelde juridische verknoping van berekende depositie en mogelijke effecten op natuur, wat innovatie en ontwikkeling in de landbouw, bouw en industrie blokkeert.
De Nederlandse Stikstofcrisis van Verwarring naar Verbinding v3Een groep onafhankelijke onderzoekers publiceert vandaag de verkenning 'De Nederlandse stikstofcrisis: Van verwarring naar verbinding'. De auteurs beogen met deze studie de ‘Gordiaanse knoop’ van de huidige stikstofproblematiek te ontwarren. De auteurs van identificeren drie kernproblemen:
Het milieukundige probleem: De noodzaak om de uitstoot van verschillende stikstofverbindingen (ammoniak, stikstofoxiden, nitraat, lachgas) structureel te verlagen voor natuur, water, luchtkwaliteit en klimaat.
Het ecologische probleem: De schade aan natuurgebieden door decennialange stikstofdepositie, verdroging en achterstallig beheer, wat vraagt om gerichte herstelmaatregelen in de natuurgebieden zelf.
Het beleidsmatige probleem: Een vastgelopen vergunningverlening door een ingewikkelde juridische verknoping van berekende depositie en mogelijke effecten op natuur, wat innovatie en ontwikkeling in de landbouw, bouw en industrie blokkeert.
https://stikstofinfo.net/2026/03/20/onafhankelijk-rapport-doorbreekt-stikstof-impasse-met-integrale-visie-op-natuurbeheer-milieuruimte-en-vergunningen/
Een gezond bos valt bijna niet meer te betalen, waarschuwt Staatsbosbeheer: ‘De grond is zo zuur als azijn’
Een gezond bos valt bijna niet meer te betalen, waarschuwt Staatsbosbeheer: ‘De grond is zo zuur als azijn’ Voor natuurherstel ligt veel geld klaar maar de centen voor het dagelijks onderhoud ontbreken, zegt Boudewijn Revis, directeur van Staatsbosbeheer. Hij maakt zich zorgen: ‘Zouden we graag op een groot industrieterrein leven met elkaar? Nee, natuurlijk niet.’
Een gezond bos valt bijna niet meer te betalen, waarschuwt Staatsbosbeheer: ‘De grond is zo zuur als azijn’Voor natuurherstel ligt veel geld klaar maar de centen voor het dagelijks onderhoud ontbreken, zegt Boudewijn Revis, directeur van Staatsbosbeheer. Hij maakt zich zorgen: ‘Zouden we graag op een groot industrieterrein leven met elkaar? Nee, natuurlijk niet.’
In de Volkskrant vandaag een artikel over het elk jaar weer vangen van korhoenders in Zweden om de populatie op de Sallandse Heuvelrug in stand te houden. Het grootste probleem, zoals ook in de krant… | Marcel Vijn | 11 commentaren
In de Volkskrant vandaag een artikel over het elk jaar weer vangen van korhoenders in Zweden om de populatie op de Sallandse Heuvelrug in stand te houden. Het grootste probleem, zoals ook in de krant staat, de kuikens verhongeren binnen twee weken. De Sallandse Heuvelrug is nu ongeschikt voor Korhoenders. Hoe komt dat en wat is een mogelijke oplossing? Daar heb ik met collega’s in 2018 onderzoek naar gedaan. De Sallandse Heuvelrug bestaat uit arme heide met daaromheen maisakkers. In beide zijn relatief weinig insecten. Wat je wil is extensieve graanteelt rond de heide zoals dat vroeger ook gebeurde. Daar leven veel insecten en is er beschutting voor de kuikens. En wat Marcel Van Silfhout 🕊️, toen betrokken bij dat onderzoek, nu doet op de Veluwe. Maar dat betekent wel dat Staatsbosbeheer, als terreinbeherende organisatie, de hand reikt naar de boeren aan de rand de Sallandse Heuvelrug om samen met hen een verdienmodel te ontwikkelen om over te schakelen van maisteelt naar extensieve graanteelt. Daarin kunnen vergoedingen, een lagere pachtprijs maar ook brood en bier van het graan een rol spelen. Lees er dit rapport maar op na: https://lnkd.in/eKEeuT5U
Netherlands and the ocean, both blooming.
Nederland en de oceaan, beide bloeiend.
Zoom in om de kleuren van de tulpen op het land te zien, en de werveling van fytoplankton in blauw en groen in de zee.
De tulpen sieren vazen over de hele wereld, en het fytoplankton (algen en bacteriën) zet zonlicht en CO2 om in organisch materiaal dat bijna al het mariene leven in stand houdt.
Zooming in at big wildfire at Holland as seen by FY3F weathersat......
blckbx
Brabantse veehouders moeten vóór 1 juli 2026 hun stallen emissiearm maken. Is dat haalbaar of een doodsteek voor de sector? Jan Cees Vogelaar licht toe waarom er juridische stappen worden voorbereid tegen het beleid.
Een alternatief voor de Kritische Depositiewaarde?
Ontwikkel een juridisch houdbaar alternatief voor de kritische stikstof-depositiewaarde (KDW). Die opdracht staat in de opdrachtbrief van de Ministeriële Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof (TLNS) die op 6 maart 2026 werd gepubliceerd. Om precies te zijn gaat het om:
“Een juridisch houdbaar alternatief ter vervanging van de KDW ontwikkelen en de sectorale stikstofdoelen voor 2035 wettelijk verankeren, met een streefdoel voor 2030. Daarbij is een goed monitoringsysteem en borging noodzakelijk. Bij een gebleken geborgd reductiepakket wordt zo snel mogelijk een juridisch houdbare, rekenkundige ondergrens ingevoerd. Waar mogelijk voeren we zo snel mogelijk een drempelwaarde per gebied in”.
Ontwikkel een juridisch houdbaar alternatief voor de kritische stikstof-depositiewaarde (KDW). Die opdracht staat in de opdrachtbrief van de Ministeriële Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof (TLNS) die op 6 maart 2026 werd gepubliceerd. Om precies te zijn gaat het om:
“Een juridisch houdbaar alternatief ter vervanging van de KDW ontwikkelen en de sectorale stikstofdoelen voor 2035 wettelijk verankeren, met een streefdoel voor 2030. Daarbij is een goed monitoringsysteem en borging noodzakelijk. Bij een gebleken geborgd reductiepakket wordt zo snel mogelijk een juridisch houdbare, rekenkundige ondergrens ingevoerd. Waar mogelijk voeren we zo snel mogelijk een drempelwaarde per gebied in”.
Verdient dierlijke mest een beter imago?
De link tussen dierlijke mest en betere waterkwaliteit zal voor velen weinig overtuigend klinken, omdat het uitrijden ervan op akkers mee bijdraagt aan nitraatvervuiling in waterlopen. Toch zou dierlijke mest een iets beter imago mogen krijgen volgens UGent-professor en mestexpert Erik Meers: “Bij niet-nitraatgevoelige teelten zoals grasland kan het zowel vanuit milieu- als landbouwkundig oogpunt zinvol zijn om meer dierlijke mest toe te laten als alternatief voor kunstmest."
De link tussen dierlijke mest en betere waterkwaliteit zal voor velen weinig overtuigend klinken, omdat het uitrijden ervan op akkers mee bijdraagt aan nitraatvervuiling in waterlopen. Toch zou dierlijke mest een iets beter imago mogen krijgen volgens UGent-professor en mestexpert Erik Meers: “Bij niet-nitraatgevoelige teelten zoals grasland kan het zowel vanuit milieu- als landbouwkundig oogpunt zinvol zijn om meer dierlijke mest toe te laten als alternatief voor kunstmest."
Biologisch scoort op milieu, maar worstelt met landgebruik
De door hem genoemde 70% en 90% hebben betrekking op de zogenaamde stikstofwerkingscoëfficiënten (NWC-en) van dierlijke mest. Dat zijn de fracties van de toegediende stikstof die bij een deskundig gebruik van mest (voorjaarstoediening, emissiearm) bij herhaald gebruik voor de plant even beschikbaar zijn als de stikstof uit kunstmest. Een boer moet met die NWC rekenen als hij wil bepalen hoeveel kunstmeststikstof hij binnen het gebruiksnormenstelsel mag toedienen naast de gegeven hoeveelheid organische mest. De restanten (1-NWC) van 30% en 10% zijn het niet-werkzame deel van de dierlijke mest, dat wil zeggen de stikstof die vervluchtigt (deels als ammoniak en lachgas) of die vrijkomt op momenten dat er geen actief gewas staat en aldus deels verloren gaat naar grond- en oppervlaktewater.
De door hem genoemde 70% en 90% hebben betrekking op de zogenaamde stikstofwerkingscoëfficiënten (NWC-en) van dierlijke mest. Dat zijn de fracties van de toegediende stikstof die bij een deskundig gebruik van mest (voorjaarstoediening, emissiearm) bij herhaald gebruik voor de plant even beschikbaar zijn als de stikstof uit kunstmest. Een boer moet met die NWC rekenen als hij wil bepalen hoeveel kunstmeststikstof hij binnen het gebruiksnormenstelsel mag toedienen naast de gegeven hoeveelheid organische mest. De restanten (1-NWC) van 30% en 10% zijn het niet-werkzame deel van de dierlijke mest, dat wil zeggen de stikstof die vervluchtigt (deels als ammoniak en lachgas) of die vrijkomt op momenten dat er geen actief gewas staat en aldus deels verloren gaat naar grond- en oppervlaktewater.
Natuurmonitoring blijft tekortschieten: waarom ‘integrale gebiedsmonitoring’ geen technocratisch detail is
De Nederlandse stikstofaanpak leunt zwaar op natuurherstel. Miljarden euro’s worden geïnvesteerd in maatregelen die de schade van stikstofdepositie moeten beperken en uiteindelijk moeten leiden tot herstel van kwetsbare natuur. Maar een ongemakkelijke conclusie duikt inmiddels voor de tweede keer op in de officiële evaluaties: we weten nog steeds niet of die maatregelen daadwerkelijk werken.
De Nederlandse stikstofaanpak leunt zwaar op natuurherstel. Miljarden euro’s worden geïnvesteerd in maatregelen die de schade van stikstofdepositie moeten beperken en uiteindelijk moeten leiden tot herstel van kwetsbare natuur. Maar een ongemakkelijke conclusie duikt inmiddels voor de tweede keer op in de officiële evaluaties: we weten nog steeds niet of die maatregelen daadwerkelijk werken.
Het stille einde van het PAS-vangnet: van belofte “legalisatie als doel” naar afwikkeling “Maatwerk als proces”
Er zijn momenten in beleid waarop de werkelijkheid langzaam maar onmiskenbaar kantelt. Niet met een harde politieke uitspraak, maar via ambtelijke documenten, wetswijzigingen en “conceptprogramma’s” die ogenschijnlijk technisch zijn, maar in feite een koerswijziging markeren. Het concept van de opvolger van het legalisatieprogramma voor PAS-melders is zo’n document. Wie het zorgvuldig leest, ziet dat hier geen voortzetting van het oude beleid wordt beschreven, maar een fundamentele herdefiniëring van wat “oplossen” eigenlijk betekent.
Er zijn momenten in beleid waarop de werkelijkheid langzaam maar onmiskenbaar kantelt. Niet met een harde politieke uitspraak, maar via ambtelijke documenten, wetswijzigingen en “conceptprogramma’s” die ogenschijnlijk technisch zijn, maar in feite een koerswijziging markeren.
Het concept van de opvolger van het legalisatieprogramma voor PAS-melders is zo’n document.
Wie het zorgvuldig leest, ziet dat hier geen voortzetting van het oude beleid wordt beschreven, maar een fundamentele herdefiniëring van wat “oplossen” eigenlijk betekent.
Onderzoekers doen handreiking voor ontwarren stikstofcrisis | WUR